Ramazan gecelerini aydınlatan mahyalar, laik Cumhuriyet'in ilk yıllarında 'Var ol İnönü', 'Para Biriktir' ifadeleriyle parlıyordu!

http://www.dunyabulteni.net/images/news/70538.jpg (http://www.dunyabulteni.net/images/news/70538.jpg)
Dünya Bülteni/Haber Merkezi

Ramazan'ın Türkiye'ye ait geleneklerinden biridir mahyalar.

Ramazan coşkusunun bir göstergesi olarak, sadece Türkiye'deki camilerin minareleri arasında yüzyıllardır yaşayan bu gelenek, Cumhuriyet'in yıllarında şimdiki örneklerden çok farklı amaçlar için kullanılmış.

500 YILLIK GELENEK

Mübarek gün ve gecelerde halkın ibadeti için gece boyu açık kalan camilerin kandillerle donatılması, İslâmiyet`in ilk asırlarına kadar uzanan bir gelenek..

Osmanlılarda ise bu geleneğin 16'ncı yüzyılın ikinci yarısına, İkinci Selim dönemine kadar uzandığı biliniyor. Yaptırılan camilerde minare sayısı fazlalaştıkça mahya geleneği de yaygınlaşmış. Minareler arasına gerilen iplere, kandil ya da ampullerle yazılan yazılarla ışık huzmeli mahyalar oluşturulmuş.

http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/mahya.jpg (http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/mahya.jpg)

Bu yazılar `Fetih suresinin ilk ayeti, `Maşallah`, `Bismillah`, `Leyle-i Kadir`, `Hoş geldin yâ Ramazan`, `On bir ayın sultanı`, `El-Firak`, `Elveda`, gibi dini mahiyette ifadeler yer alırdı. En meşhur mahyalar ise Süleymaniye Camii`ne kurulurdu.

MAHYALARIN 'SİYASALLAŞMASI'

Cumhuriyet devrinde ise mahyalar devletin mesajlarını halka ulaştırdığı bir pano gibi kullanıldı zaman zaman... Liderlerin adları minareler arasına yazıldı, Sultanahmed Camii`nin minareleri arasına 'Para biriktir` mahyası, Fatih Camii minarelerine Cumhuriyetin `30. yıl kutlu olsun`, Edirne Selimiye Camii'ne `Atatürk` ve `Var ol İnönü` mahyaları asıldı.

http://www.milligorus-forum.com/portal/images/statusicon/wol_error.gifClick this bar to view the full image.http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/selimiye-ataturk-mahyasi.jpg (http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/selimiye-ataturk-mahyasi.jpg)

Konu üzerinde araştırmalar yapan İsmail Kara, mesajların muhtevasının dönemlere göre değiştiğini söylüyor. Örneğin Millî Mücadele yıllarında 'Yetimleri koru, Şehitlere fatiha, Hilal-i ahmeri unutma, Para biriktir, Yerli malı kullan' gibi yardımlaşma ve savaş mağdurlarını gözetmeye dönük mesajlar, vurgular var. Kara'ya göre, bu mahyalar bize Türkiye'de siyasi merkez ve toplumun din meselesine nasıl baktığını gösteriyor.

http://www.milligorus-forum.com/portal/images/statusicon/wol_error.gifClick this bar to view the full image.http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/selimiye-var-ol-inonu-mahyasi.jpg (http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/selimiye-var-ol-inonu-mahyasi.jpg)

'Müslümanlar Cumhuriyetperverdir' yazan bir mahya da bulunduğunu ifade eden Kara, laik bir rejim olma kararındaki Cumhuriyet'in mahyaları araç olarak kullanmasını 'siyasallaşma' olarak yorumluyor.

İsmail Kara'ya göre, mahyalara estetik açıdan olduğu kadar halkın katılımı açısından da bakmak gerek. Sadece üstün bir zevke işaret etmiyor. Heyecanına ve zevkine hitap ederek halkı dinî atmosfere doğrudan dâhil ediyor. 1950'lere kadar zeytinyağıyla yanan kandiller kullanılarak hazırlanan mahyalar, o tarihlerde elektrikle yakılmaya başlanıyor.

http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/mahya_2.jpg (http://www.dunyabulteni.net/images_1/other/mahya_2.jpg)
__________________

Resmen milletle dalga geçmişler...
Üzüntü verici.

Ahhhhhh
Hazan o günlerin resmini nerden buldun
O günlerde müslümanlar çok sıkıntılar çekti ,
ezan tükçe okutuldu. Cumhuriyetin ilanında
hoca alim olrak binlerce idam edilmişti
(Cumhurbaşkanlığı arsivleri)

Ahhhhhh
Hazan o günlerin resmini nerden buldun
O günlerde müslümanlar çok sıkıntılar çekti ,
ezan tükçe okutuldu. Cumhuriyetin ilanında
hoca alim olrak binlerce idam edilmişti
(Cumhurbaşkanlığı arsivleri)



evet abicim :(

İlk Türkçe Ezan (http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%83%C2%BCrk%C3%83%C2%A7e_Ezan) 3 Şubat 1932'de Hafız Rıfat Bey tarafından Fatih Camii'nde okunmuştur.

Diyanet İşleri Başkanlığı (http://tr.wikipedia.org/wiki/Diyanet_%C3%84%C2%B0%C3%85%C5%B8leri_Ba%C3%85%C5%B 8kanl%C3%84%C2%B1%C3%84%C5%B8%C3%84%C2%B1)'nın 18 Temmuz 1932 tarihli bir genelgesi ile de ezanın sadece Türkçe okunmasına karar verilmiştir.

Uygulama 16 Haziran 1950 tarihinde kabul edilen kanuna kadar sürmüş olup, bu kanun ile ezanın okunmasında kullanılacak dil serbest bırakılmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 18 temmuz 1932 tarihli genelgesinden sonra 18 yıl Türkiye'de ezan şu şekilde okundu:


Arapça Okunuş Türkçe 4xالله اكبر Allahu Ekber
Tanrı uludur
2x اشهد ان لا اله الا الله Eşhedü enla ilahe illallah

Şüphesiz bilirim bildiririm Tanrıdan başka yoktur tapacak

2xاشهد ان محمدا رسول اللهEşhedü enne Muhammeden resulullah

Şüphesiz bilirim bildiririm Tanrının elçisidir Muhammed

2xحي على الصلاةHayya ale'salah

Haydi namaza2xحي على الفلاحHayya alel-felah

Haydi felaha (Bunu neden Türkçeleştirmediler?)

Felah kelimesinin Manası=Kurtuluşa Gelin.
Halk anlamasın,Laik-Demokratik'den başka kurtuluşun varlığına inanmamak için değilmi?.


2xالصلاة خير من النومAs-salatu hayrun mine'n nevm

Namaz uykudan hayırlıdır

2xالله اكبرAllahu EkberTanrı uludur

1xلا اله الا اللهLa ilahe illallahTanrıdan başka yoktur tapacak.


ilk duydugumda inanamamistim..çok uzulmustum :(

çağdaş zihniyet bu olsa gerek