PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Osmanlı imparatorluğu paraları


YASİN
29-11-2008, 01:01
Yayınlanmamış Mısır Deneme Baskısı Yavuz Büyüktuncay - Sinan Taşçı Bilindiği gibi çeşitli ülkeler savaş dönemlerinde ya da ekonomik zorluklarla karşılaştıklarında, madeni paralarında kullandıkları kıymetli madenlerin ayarlarını düşürme ya da alternatif maddeler kullanma yoluna gitmişlerdir. Bunun nedeni stratejik hammaddeleri daha efektif şekilde kullanmak ve paralarda basım maliyetlerini düşürmek olarak açıklanabilir.
1. Dünya Savaşı esnasında da savaşa giren ülkelerin çoğunluğu daha önceleri bakır, nikel gibi madenlerden ürettikleri paraları çinko, demir hatta porselen gibi alternatif madenler kullanarak üretme yolunu seçmişlerdir. Fakat bu savaşa giren Büyük Britanya ve sömürge ülkeleri, çok geniş kaynaklara ve hammaddeye sahip oldukları için bu tür bir değişikliğe gerek duymamışlardır.
Elimize yeni geçen bir Mısır parası, resmi olarak Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetinde görülen ancak 1.Dünya Savaşından çok daha önceleri dolaylı olarak İngiliz hakimiyetine geçmiş olan bu ülkenin çinko bir parayı deneme amaçlı da olsa bastırdığını ispatlamaktadır. Sultan Reşad’ın saltanatının 2. yılında Heaton Darphanesi’nde basılan para 3,50 Gram ağırlığında ve 20 mm. çapındadır; bu da paranın 2 Para olduğunu göstermektedir. Bu dönemde Mısır’ın ekonomik olarak güçlük içinde bulunmamasına rağmen neden böyle bir girişimde bulunulduğu hakkında bir fikir sahibi değiliz. Yine aynı şekilde İngiliz egemenliği ya da etkisi altında bulunan ülkelerde de çinko paralar kullanılmış değildir. Sonuç olarak bu aykırı para bir deneme baskısı olarak kabul edilmelidir.
http://www.osmanliparalari.com/yazi/misir_deneme/misir-deneme.jpg Tuğra
2
sene darebe fi
Mısır
aşar ül-kuruş
nısf
1327
sene

YASİN
29-11-2008, 01:02
Kıbrıs'ta Basılan Osmanlı Paraları - SAYFA 1
Gyula Petrányi

http://www.osmanliparalari.com/kose_yazilari/kibris-haber.jpg1570 yılında Osmanlı idaresi altına giren Kıbrıs, 1878 yılına kadar imparatorluğun bir parçası olarak kaldı. İlk darphane 1579 yılında III.Murad zamanında kurulmakla birlikte, elde burada para darp edildiğine dair hiç bir bilgi yoktur. Osmanlı paraları içinde sadece III.Mehmed, I.Ahmet ve IV.Murad dönemide basılmış paralarda Kıbrıs ismine rastlamaktadır. Bundan da Kıbrıs darphanesinin 1595-1640 yılları arasında çalıştığı anlaşılmaktadır.
Kıbrıs’ta birisi akçe diğerisi biraz daha büyük, iki tip para basıldığı bilinmektedir. Bu yazıda sadece akçe incelenecektir.
Osmanlıca’da Kıbrıs QBRS (kaf-ba-ra-sin) harfleriyle yazılmaktadır. Bilinen bütün Kıbrıs akçelerinin ön yüzü diğer Osmanlı darphanelerinde basılan paralarla büyük benzerlik gösterdiğinden arka yüzdeki darp yeri ismi , paranın darp edildiği yeri belirlemede ki tek kaynak olarak kalmaktadır. Kıbrıs akçelerini , ön yüzdeki yazı şekiline göre iki sınıfa ayırabiliriz : dairesel yazı, düz yazı. Arka yüz her zaman düz yazı şeklinde basılmıştır. Yuvarlak akçelerin çapı 9-11mm arasındayken, şekilsiz, kayık baskılı akçelerde sıklıkla görülür. Hepsininde ağırlığı 0.30gram civarındadır.
Ön yüz düz yazı şeklinde ise : “Sultan / [sultan’ın ismi] bin / [sultan’ın babasının adı] Han” şeklidedir. Dairesel yazıda ise ortada Sultan’ın ismi , çevrede dairesel olarak “Sultan bin [sultan’ın babasının ismi] Han” yazısı bulunur.
Arka yüzde ise daima dört satır halinde : ” azze nasruhu / duribe / Kıbrıs / [darp senesi]” bulunur. Eldeki akçeler temel alınarak hazırlanmış örnek çizimleri aşağıda görebilirsiniz. Gerçek paralarda bu yazıları tam ve okunaklı bir şeklide görmek pek mümkün değildir.

http://www.osmanliparalari.com/kose_yazilari/kibris1.gif III.Mehmed 1003AH (1595) (http://www.osmanliparalari.com/13-3mehmet-1003/13-3mehmet-sultani.htm)
Bilinen bütün Kıbrıs akçeleri dairesel tipte darp edilmiştir. Dairesel yazının, ortadaki yazıyla konum farkına göre sınıflandırılmıştır.
Tip 1a, (http://www.osmanliparalari.com/13-3mehmet-1003/13-3mehmet-akce.htm) Önyüz (dairesel yazı) : Ortada MEHMED, bunun altından başlayarak, çevrede SULTAN BİN MURAD HAN. Arkada : AZZE NASRUHU / DRUİBE / KIBRIS /1003.
Tip 1b, Önyüz (dairesel yazı) : Ortada MEHMED, bunun üstünden başlayarak, çevrede SULTAN BİN MURAD HAN. Arkada : AZZE NASRUHU / DRUİBE / KIBRIS /1003. I.Ahmed 1012AH (1603) (http://www.osmanliparalari.com/14-1ahmet-1012/14-1ahmet-sultani.htm)
Düz yazılı olanı daha sık bulunur. Dairesel yazılı olanınında tarih hatalıdır (1102) ve arka yüzü IV.Murad stiline benzemektedir.
Tip 1, (http://www.osmanliparalari.com/14-1ahmet-1012/14-1ahmet-akce.htm)http://www.osmanliparalari.com/Diger_foto/foto2.gif (http://www.osmanliparalari.com/14-1ahmet-1012/14-1012-foto/14-1012-akce-kibris.jpg) Ön yüz (düz yazı) : SULTAN / AHMED BİN / MEHMED HAN. Arka yüz : AZZE NASRUHU / DURİBE / KIBRIS / 1012
Tip 2, Ön yüz (Dairesel yazı) : Ortada AHMED, çevresinde SULTAN BİN MEHMED HAN. Arkada : AZZE NASRUHU / DURİBE / KIBRIS / 1102 IV.Murad 1032AH (1623) (http://www.osmanliparalari.com/17-4murat-1032/17-4murat-sultani.htm)
Bilinen bütün akçeleri düz yazı tipindedir. Bir tanesinde tarih 1032 yerine 1033’dür.
Tip 1a, (http://www.osmanliparalari.com/17-4murat-1032/17-4murat-akce.htm) Ön yüz (düz yazı) : SULTAN / MURAD BİN / AHMED HAN. Arkada : AZZE NASRUHU / DURİBE / KIBRIS / 1032
Tip 1b : Tip 1a ile aynıdır, sadece tarih 1033 yazılmıştır. Malesefki bilinen Kıbrıs akçesi sayısı 50’yi geçmez. Bunların çoğuda özel koleksiyonlardadır. Bu akçelerin gümüş oranları konusunda da pek bir bilgimiz yok. Pek azında gümüş parlaklığı görülmekte, çoğunda görülen paslanma ise düşük ayarlı paralarında olabileceğini göstermektedir. Elimizdeki paralara dayanarak en kolay bulunanından en nadirine doğru bir sıralama yaparsak :
III.Mehmed - tip 1a
I.Ahmed – tip 1
IV.Murad - tip 1a
III.Mehmed – tip 1b
I.Ahmed – tip 2
IV.Murad – tip 1b (tek örnek)